Άγιος Παναγής Μπασιάς

Άγιος Παναγής Μπασιάς
Ο Άγιος Παναγής τιμάται ιδιαιτέρως στην Ενορία μας. Στο Ναό μας φυλάσσεται τεμάχιον του χαριτοβρύτου του Λειψάνου το οποίο για μας αποτελεί ιδιαίτερη ευλογία.

Συναξάριον

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΑΣ κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Πρόγραμμα συναντήσεων Κατηχητικών Ομάδων 2016-2017

Πρόγραμμα συναντήσεων Κατηχητικών Ομάδων 2016-2017
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής στην Ενορία μας

Μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής στην Ενορία μας
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Χορευτικά τμήματα Ελληνικών παραδοσιακών χορών στην Ενορία μας

Χορευτικά τμήματα Ελληνικών παραδοσιακών χορών στην Ενορία μας
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Χορωδία παραδοσιακών τραγουδιών και εκκλησιαστικών ύμνων

Χορωδία παραδοσιακών τραγουδιών και εκκλησιαστικών ύμνων
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Κοινωνικό Φροντιστήριο για φιλολογικά μαθήματα Γυμνασίου & για το μάθημα της Εκθέσεως της Γ΄Λυκείου

Κοινωνικό Φροντιστήριο για φιλολογικά μαθήματα Γυμνασίου & για το μάθημα της Εκθέσεως της Γ΄Λυκείου
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Κάθε Δευτέρα τελούμε Ι.Παράκληση στην Παναγία την Γοργοϋπήκοον, υπέρ υγείας πάντων των αδελφών ημών

Κάθε Δευτέρα τελούμε Ι.Παράκληση στην Παναγία την Γοργοϋπήκοον, υπέρ υγείας πάντων των αδελφών ημών
Καντε κλικ στην Εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Κάθε Πέμπτη τελούμε την Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου μετά των Χαιρετισμών της Υπεραγίας Θεοτόκου

Κάθε Πέμπτη τελούμε την Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου μετά των Χαιρετισμών της Υπεραγίας Θεοτόκου
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Ψάχνοντας το Αρχείο

Βοήθησε και συ να αποπερατωθεί ο Ναός του Αγίου Αντωνίου

Βοήθησε και συ να αποπερατωθεί ο Ναός του Αγίου Αντωνίου
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να ενημερωθείτε σχετικά με την πορεία των εργασιών

Φωτογραφικό λεύκωμα Ιερού Ναού

Φωτογραφικό λεύκωμα Ιερού Ναού
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Αγία Γραφή

Αγία Γραφή
Καντε κλικ στο βιβλίο και διαβάστε

Τοπική Αγιολογία

Τοπική Αγιολογία
Καντε κλικ στην εικόνα και γνωρίστε τους Αγίους μας

.

.

Πώς θα βρείτε το Ναό μας

Συμβουλές πριν από την Εξομολόγηση και τη Θεία Κοινωνία

Συμβουλές πριν από την Εξομολόγηση και τη Θεία Κοινωνία
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Πριν τον Γάμο...

Πριν τον Γάμο...
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Δυο λόγια για τη βάπτιση του παιδιού σας

Δυο λόγια για τη βάπτιση του παιδιού σας
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Χαιρετισμοί προς την Υπεραγία Θεοτόκο

Χαιρετισμοί προς την Υπεραγία Θεοτόκο
Καντε κλικ στην εικόνα της Παναγίας και διαβάστε τους

Ασματική Ακολουθία Οσίου Πατρός Αντωνίου του Μεγάλου

Ασματική Ακολουθία Οσίου Πατρός Αντωνίου του Μεγάλου
Καντε κλικ στην εικόνα για να την κατεβάσετε

Ασματική Ακολουθία Αγίου Ιερομάρτυρος Χαραλάμπους

Ασματική Ακολουθία Αγίου Ιερομάρτυρος Χαραλάμπους
Καντε κλικ στην εικόνα για να την κατεβάσετε

Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως

Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως
Καντε κλικ στην φωτογραφία και διαβάστε

Η Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου από την Ι.Μ. Ομπλού

Η Ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου από την Ι.Μ. Ομπλού
Καντε κλικ στην εικόνα για να δείτε το Video

συνταγή για Πρόσφορο

συνταγή για Πρόσφορο
Καντε κλικ στο πρόσφορο και διαβάστε

Ημέρες και Περίοδοι Νηστείας

Ημέρες και Περίοδοι Νηστείας
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Το σημείο του Σταυρού

Το σημείο του Σταυρού
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Προσφεύγω στην αγάπη Του !!!

Προσφεύγω στην αγάπη Του !!!
Το σύνθημα της Κατηχητικής χρονιάς 2016 - 2017 στην Ενορία μας

Αρχειοθήκη ιστολογίου

«έκλαιγα γιὰ μέρες όταν είδα τὴ φωτογραφία»

«έκλαιγα γιὰ μέρες όταν είδα τὴ φωτογραφία»
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Το banner μας

Το banner μας
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να δείτε σχετικές οδηγίες αντιγραφής

προβολές σελίδος

Κυνήγι ερωτήσεων στα θρησκευτικά

Κυνήγι ερωτήσεων στα θρησκευτικά
Καντε κλικ στη φωτογραφία και εξασκηθείτε

ο καιρός στην Πάτρα

Blog Archive

Βρες το Τηλέφωνο που ψάχνεις άμεσα

Βρες το Τηλέφωνο που ψάχνεις άμεσα
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να βρείτε αυτό που θέλετε
Από το Blogger.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017
Print Friendly Version of this pagePrint Get a PDF version of this webpagePDF

Περιοδικό  ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ
τομ. 66/ Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2017,  σελ. 4-8
Πρωτοπρεσβύτερος
Αναστάσιος  Κ.  Γκοτσόπουλος 
Εφημέριος  Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Πατρών 
agotsopo@gmail.com, τηλ. 6945-377621



Η  ευχαριστιακή νηστεία και

η  Θ. Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων

(ιστορικοκανονική προσέγγιση)

Αναμφισβήτητα η Θ. Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων διασώζει αρχαία λειτουργική πρακτική[1], αλλά κυρίως το ασκητικό ήθος και την πνευματικότητα της Ορθοδόξου παραδόσεως μέχρι τις ημέρες μας.  Η περίοδος της Μ. Τεσσαρακοστής είναι η κατ’ εξοχήν πένθιμη περίοδος της Εκκλησίας μας. Το πένθος δηλούται με την απαγόρευση τελέσεως εορταστικών εκδηλώσεων και ακολουθιών[2], αλλά και με δύο πρακτικές που σχετίζονται άμεσα με το υπό εξέταση θέμα: με την καθιέρωση αυστηρότατης νηστείας και με την απαγόρευση τελέσεως Θ. Λειτουργίας τις καθημερινές ημέρες της Μ. Τεσσαρακοστής.


1. Η νηστεία των καθημερινών καθ’ όλη τη διάρκεια της Μ. Τεσσαρακοστής, προβλέπει πλήρη ασιτία μέχρι την ενάτη ώρα (3:00 μμ) κατά την οποία ο Κύριος παρέδωσε επί του Σταυρού το Πνεύμα Του[3]. Οι κανονικές διατάξεις που προβλέπουν την νηστεία της Μ. Τεσσαρακοστής είναι οι κανόνες Αποστ-69 και Λαοδ-50[4], οι οποίοι έχουν επικυρωθεί από τον Στ-2.

2. Δεν επιτρέπεται η προσφορά της Αναιμάκτου Θυσίας με την τέλεση πλήρους Θ. Λειτουργίας κατά τις καθημερινές της Μ. Τεσσαρακοστής[5], διότι ο πανηγυρικός-αναστάσιμος χαρακτήρας της Θ. Λειτουργίας δεν συνάδει με το πένθος της περιόδου αυτής[6]. Ωστόσο, η απαγόρευση τελέσεως Θ. Λειτουργίας κατά τις καθημερινές της Μ. Τεσσαρακοστής προσέκρουε στην αρχαία συνήθεια σύμφωνα με την οποία οι πιστοί κοινωνούσαν πολύ τακτικά, τουλάχιστον τέσσερις φορές την εβδομάδα[7].

Η ανάγκη αυτή θεραπεύθηκε με την καθιέρωση της ακολουθίας  των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων, η οποία, επειδή «επιτελείται … συνεσκιασμένως και πενθηρώς»[8], μπορεί να τελείται όλες τις καθημερινές της Μ. Τεσσαρακοστής[9], αλλά τις δύο πλέον σεβάσμιες ημέρες (Τετάρτη και Παρασκευή) επιβάλλεται η τέλεσή της και από τις σχετικές τυπικές διατάξεις.

Ο ιστορικός Σωκράτης (4ος αι.) μας διασώζει αρχαία παράδοση: «Εν Αλεξανδρεία, τη Τετράδι και τη λεγομένη Παρασκευή Γραφαί τε αναγινώσκονται, και οι διδάσκαλοι ταύτας ερμηνεύουσι, πάντα τε τα της συνάξεως γίνεται, δίχα της των μυστηρίων τελετής. Και τούτον εστιν εν Αλεξανδρεία έθος αρχαίον»[10].

Η Προηγιασμένη Θ. Λειτουργία οργανώθηκε λειτουργικά σε συνδυασμό με την Ακολουθία του Εσπερινού, στο τέλος της οποίας παρατίθενται τα αγιασμένα σε προηγούμενη Θ. Λειτουργία Τίμια Δώρα για να μεταλάβουν εξ αυτών οι πιστοί. Γιατί όμως η Προηγιασμένη να συνδεθεί με την Ακολουθία του Εσπερινού και όχι του Όρθρου, ώστε να μπορούν οι πιστοί να κοινωνήσουν το πρωί, όπως γίνεται με τις Θ. Λειτουργίες της Κυριακής και του Σαββάτου;

Κατά τον αείμνηστο Ιω. Φουντούλη, προφανώς τα Κυριακά λόγια ότι «οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος… ὅσον χρόνον ἔχουσιν τὸν νυμφίον μετ’ αὐτῶν οὐ δύνανται νηστεύειν» (Μαρκ. 2, 19) είχαν καθοριστική επίδραση στο σημείο αυτό:  με τη Θ. Κοινωνία ο Νυμφίος συνδέεται με την αγαπώσα αυτόν ψυχή και έτσι οι «υιοί του νυμφώνος» δεν μπορούν πλέον να συνεχίζουν να νηστεύουν. Γι’ αυτό η Θ. Λειτουργία τελείται το πρωί της Κυριακής και του Σαββάτου, ενώ τις καθημερινές που οι πιστοί πενθούν νηστεύοντας όλη την ημέρα, κοινωνούν μετά την ενάτη ώρα και τον Εσπερινό και στη συνέχεια λαμβάνουν νηστίσιμη τροφή (ξηροφαγία). Δηλαδή, η Θ. Κοινωνία στην Προηγιασμένη προσδιορίστηκε χρονικά βάσει της νηστείας της «ενάτης» και δεν μπορεί παρά να είναι το επιστέγασμα της ολοημέρου ασιτίας η οποία καταλύεται με την ξηροφαγία. Αυτό υπονοεί ο ιερός Χρυσόστομος λέγοντας  «Ἰδοὺ, τὴν ἡμέραν ἄσιτοι διετελέσαμεν σήμερον ἅπασαν, καὶ τράπεζαν ἐν ἑσπέρᾳ παραστησόμεθα οὐχ ὁμοίαν τῇ χθεσινῇ τραπέζῃ, ἀλλ'  ἐνηλλαγμένην καὶ σεμνοτέραν»[11].

Συν τω χρόνω, όμως, επειδή οι πιστοί δεν ήταν σε θέση είτε να παρακολουθήσουν τη Προηγιασμένη το απόγευμα ή να παραμείνουν τελείως άσιτοι για να κοινωνήσουν στο τέλος του Εσπερινού, παρουσιάστηκε η ανάγκη προσφυγής στην εκκλησιαστική οικονομία. Η Εκκλησία εφαρμόζοντας την οικονομία επέτρεψε την τέλεση της Προηγιασμένης το πρωί, πρακτική η οποία έχει πλέον καθιερωθεί[12]. Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται μία προσπάθεια επιστροφής στην αρχαία πράξη της Εκκλησίας με την τέλεση της Προηγιασμένης στην «ώρα» της, δηλ. το απόγευμα, κατά τον Εσπερινό.

‘Όμως, η άμβλυνση του ασκητικού φρονήματος, και συνακόλουθα της νηστείας, με την απώλεια της ξηροφαγίας της «ενάτης» ως του κανόνος της νηστείας της Μ. Τεσσαρακοστής, και η παράλληλη επιστροφή στην αρχαία λειτουργική πράξη έθεσε το ερώτημα: ποια νηστεία πρέπει να τηρήσει όποιος θέλει να κοινωνήσει σε απογευματινή Προηγιασμένη;

Νομίζουμε ότι σύμφωνα με τα ανωτέρω η απάντηση είναι μία: ολοήμερη ασιτία μέχρι τη Θ. Κοινωνία. Η Προηγιασμένη γεννήθηκε και διαμορφώθηκε μέσα σε αυτό το πλαίσιο της αυστηρότητος της νηστείας, και δεν είναι επιτρεπτό να αποκοπεί από αυτό. Ο Άγ. Συμεών Θεσσαλονίκης (15ος αι.) είναι σαφής: «Η προηγιασμένη Λειτουργία άνωθεν και εκ των διαδόχων των Αποστόλων  εστίν… και αληθώς των Αποστόλων είναι αυτή πιστεύομεν, εξ  αρχής γεγενημένην δι’ αυτήν την νηστείαν. ώστε πενθείν και μη εορτάζειν ημάς εν ταις του πένθους ημέραις… Και περί μεν την ενάτην ώραν ταύτην τελούμεν την τελετήν (την Προηγιασμένη), αποσώζοντες τον  όρον της νηστείας, άπαξ προς την εσπέραν εσθίειν τετυπωμένου»[13].

Επιπλέον, σύμφωνα με την κανονική και λοιπή εκκλησιαστική παράδοση, η νηστεία που έχει καθιερώσει η Εκκλησία μας για τη συμμετοχή στη Θ. Ευχαριστία είναι η αφ’ εσπέρας τέλεια αποχή από οτιδήποτε βρώσιμο και πόσιμο[14].

Η κανονική παράδοση επ’ αυτού είναι κατηγορηματική:

1.  Σύμφωνα με τον  Καρθ-47 (κατά το Πηδάλιο -50) τα «άγια» προσφέρονται από «νηστικών» ανθρώπων. Μάλιστα ο κανόνας μνημονεύει απόφαση της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία όμως δεν έχει διασωθεί[15]

2. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Καρθ-41 (κατά το Πηδάλιο -48)[16]:

α. Στα «Άγια θυσιαστηρίου» μόνο «νηστικοί άνθρωποι» μπορούν να προσέλθουν.

β. Η  εξαίρεση που προβλέπει ο κανόνας σύμφωνα με την οποία τη Μ. Πέμπτη «ἐν ᾗ τὸ Κυριακὸν δεῖπνον ἐπιτελεῖται» μπορούν να προσέλθουν στη Θ. Κοινωνία και μη νηστικοί δεν ισχύει μετά την ρητή τροποποίησή του από τον Στ-29.  Η Στ’ εν Τρούλω Οικουμενική θεώρησε τη διάταξη αυτή ως προσωρινή οικονομία των Πατέρων της Καρχηδόνος, και την ακυρώνει σημειώνοντας επί λέξει: «Μηδενὸς οὖν ἡμᾶς ἐνάγοντος καταλιπεῖν τὴν ἀκρίβειαν, ὁρίζομεν, ἀποστολικαῖς καὶ πατρικαῖς ἑπόμενοι παραδόσεσι, μὴ δεῖν ἐν Τεσσαρακοστῇ τῇ ὑστέρᾳ ἑβδομάδι τὴν Πέμπτην λύει, καὶ ὅλην τὴν Τεσσαρακοστὴν ἀτιμάζειν». Για τους Πατέρες της Στ΄ Οικουμενικής η τήρηση της ευχαριστιακής νηστείας-ασιτίας θεμελιώνεται σε «αποστολικές και πατερικές παραδόσεις», η τυχόν δε περιφρόνησή της, ακόμα και τη Μ. Πέμπτη, οδηγεί σε «ατίμωση» όλης της Τεσσαρακοστής!

γ. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η τελευταία φράση του Καρθ-41 (κατά το Πηδάλιο -48): διασώζει την αρχαία πράξη σύμφωνα με την οποία η Εξόδιος Ακολουθία, ετελείτο στα πλαίσια της Θ. Λειτουργίας. Τι θα συνέβαινε όμως αν έπρεπε να τελεσθεί η Εξόδιος το απόγευμα, ενώ αυτοί που θα ιερουργούσαν είχαν ήδη γευματίσει;  Η Εκκλησία, ασφαλώς, ασκεί την οικονομία. Προσοχή όμως! Όχι προς την κατεύθυνση της άρσεως της προ της Θ. Κοινωνίας νηστείας (ασιτίας), αλλά με την τέλεση μόνο της Εξοδίου Ακολουθίας άνευ Θ. Λειτουργίας («μόναις εὐχαῖς ἐκτελεσθῇ»)! Τόσο αυστηρή και ανελαστική ήταν η αρχαία Εκκλησία ως προς το ζήτημα απόλυτης νηστείας (ασιτίας) προ της Θ. Κοινωνίας. Δεν ασκούσε την οικονομία για κατάλυση της ευχαριστιακής νηστείας ούτε στην περίπτωση της Εξοδίου Ακολουθίας!

Η εκκλησιαστική οικονομία εφαρμόζεται μόνο σε περίπτωση επικειμένου θανάτου σύμφωνα με ρητή κανονική διάταξη του Αγ. Νικηφόρου Ομολογητού (9ος αι.) «Δει μεταδιδόναι της θείας Κοινωνίας τω ασθενούντι αποθανείν κινδυνεύοντι, και μετά το γεύσασθαι βρώσεως» (κανών Θ΄)[17], με την οποία τροποποιείται η σχετική απαγόρευση του Άγ. Αναστασίου του Σιναΐτου (7ος αι.)[18].

Ο σεβασμός προς την τήρηση της προ της Θ. Κοινωνίας αυστηρής νηστείας (ασιτίας) είναι εμφανής από τον απόλυτο και κατηγορηματικό τρόπο με τον οποίο ο Αγ. Ιω. Χρυσόστομος αρνείται τη συκοφαντική κατηγορία «ὅτι τινὰς ἐκοινώνησε μετὰ τὸ φαγεῖν αὐτούς». Αναφέρει ο Άγιος: «Πολλὰ κατ’ ἐμοῦ ἐσκευάσαντο, καὶ λέγουσιν, ὅτι τινὰς ἐκοινώνησα μετὰ τὸ φαγεῖν αὐτούς. Καὶ εἰ μὲν τοῦτο ἐποίησα, ἐξαλειφθείη τὸ ὄνομά μου ἐκ τῆς βίβλου τῶν ἐπισκόπων, καὶ μὴ γραφείη ἐν τῇ βίβλῳ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ὅτι ἰδοὺ ἐὰν τοιοῦτον ἐγὼ ἔπραξα, καὶ ἀποβαλεῖ με Χριστὸς ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ»![19]

Ο ιερός Αυγουστίνος αποδίδει την αυστηρότητα της ευχαριστιακής νηστείας σε εντολή του Αγ. Πνεύματος[20], ενώ ο ιστορικός Σωκράτης (4ος αι.) χαρακτηρίζει «ουχ ως έθος χριστιανών» την τέλεση Θ. Ευχαριστίας χωρίς να έχει προηγηθεί ολοήμερη νηστεία[21].

 Έτσι, ο Άγ. Νικόδημος Αγιορείτης συγκεφαλαιώνοντας την εκκλησιαστική παράδοση σημειώνει: «Όθεν και οι θέλοντες μεταλαβείν, έως προ του μεσονυκτίου έχουν την άδειαν να πίνουν νερό και μετά ταύτα πρέπει να μην βάλουν τίποτε εις το στόμα, έως ου μεταλάβουν»[22].



Συμπερασματικά:

1. Η Προηγιασμένη  Θ. Λειτουργία  είναι θαυμάσια  ευκαιρία για να κατανοήσουν οι πιστοί μας ότι η Θ. Κοινωνία δεν προσφέρεται ως βραβείο ή έπαθλο σε υποτιθέμενους νικητές,  αλλά μόνο ως «φάρμακο» σε όσους προσπαθούν να θεραπευθούν από τις αρρώστιες-πάθη, και ως «βιταμίνη» σε όσους αγωνίζονται στον δύσκολο πνευματικό αγώνα. 

2. Η εκκλησιαστική μας παράδοση μπορεί και αξιοποιεί και την ακρίβεια και την οικονομία στην περίπτωση της Προηγιασμένης κρατώντας όμως την ουσία της, που είναι ο κατά δύναμιν πνευματικός αγώνας για τη μετοχή μας στο Σώμα του Χριστού: για όσους μπορούν να αγωνιστούν έντονα προσφέρει το «φάρμακο αθανασίας» στην κατά λειτουργική ακρίβεια τελούμενη (απογευματινή) Προηγιασμένη. Για όσους δεν μπορούν να αντέξουν «τον καύσωνα της ημέρας» με την απόλυτη ολοήμερη ασιτία προσφέρει το ίδιο «φάρμακο αθανασίας» στην κατά λειτουργική οικονομία τελουμένη (πρωινή) Προηγιασμένη.

Και στις δύο περιπτώσεις είναι ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Αυτό θα πρέπει να γίνει απολύτως σαφές από τους πιστούς μας.

Η επιμονή πιστού να κοινωνήσει σε απογευματινή Προηγιασμένη ενώ έχει πάρει το πρωινό του και η ταυτόχρονη αναιτιολόγητη ουσιαστικά άρνησή του να κοινωνήσει το πρωί που προτείνει ο πνευματικός, σύμφωνα με την παράδοση των Αγίων μας, καταδεικνύει σοβαρό πνευματικό πρόβλημα. Το πρόβλημα θα ενταθεί αν ο πνευματικός ενδώσει στην επιμονή του πιστού και του παράσχει  την «ευλογία»… Έτσι υπάρχει ο κίνδυνος σιγά-σιγά αυτός ο πιστός να αξιολογεί ως μείζον  όχι το γεγονός της παρουσίας του ίδιου του Χριστού στη Θ. Κοινωνία, αλλά το “περιβάλλον” στο οποίο  ο Κύριος προσφέρεται. Θα περιφρονήσει έτσι ο πιστός μας το πολύτιμο Δώρο καθ’ εαυτό επιζητώντας πρωτίστως το περιτύλιγμά Του…

Έτσι, με την ψευδαίσθηση ότι επιστρέφουμε δήθεν στην παράδοση, μετατρέπουμε την οικονομία σε… παραοικονομία με ουσιαστική αλλοίωση του φρονήματος των πιστών.

3. Η επιθυμία των πιστών για μετοχή στο Ποτήριο της Ζωής, όπως το ζούσε η αρχαία Εκκλησία σε απογευματινή Προηγιασμένη, είναι μοναδική ποιμαντική ευκαιρία να  συνδυαστεί με  την προσπάθεια επιστροφής-μύησης στο ασκητικό φρόνημα της αρχαίας Εκκλησίας: η ευχαριστιακή νηστεία, που ασφαλώς δεν σημαίνει μόνο ασιτία, αλλά και σιωπή, φυλακή των αισθήσεων και περισυλλογή του νου όλη την ημέρα, ως αναμονή για τη μετοχή στο Ποτήριο της Ζωής και κατ’ επέκταση συμμετοχής στον πνευματικό αγώνα της Μ. Τεσσαρακοστής.

4. Εμείς ως λειτουργοί, συμμεριζόμενοι τη δυσκολία της ευχαριστιακής νηστείας, οφείλουμε να τηρούμε επακριβώς τη λειτουργική ακρίβεια διευκολύνοντας τους πιστούς μας:  η Προηγιασμένη να τελείται αμέσως μετά την «ενάτη», στις 3:00 μμ, και όχι αργά το απόγευμα ή το βράδυ, οπότε η δυσκολία της ασιτίας εξελίσσεται πολύ έντονα για τους νηστεύοντες.

Συμπερασματικά, «ἀποστολικαῖς καὶ πατρικαῖς ἑπόμενοι παραδόσεσι» (Στ-29)  δεν μπορούμε παρά να τηρούμε με σεβασμό την εκκλησιαστική παράδοση στο ζήτημα της ευχαριστιακής νηστείας στην Θ. Λειτουργία των  Προηγιασμένων Δώρων καλλιεργώντας στους πιστούς μας το ασκητικό φρόνημα της παραδόσεώς μας. Μόνο τότε θα έχουμε αληθή επιστροφή στην παράδοση των Αγίων μας.

Πάτρα  15.1.2017


[1]  Αναλυτικότερα  Ι. Φουντούλη, Λειτουργία Προηγιασμένων Δώρων [Κείμενα Λειτουργικής, 8], Θεσσαλονίκη  19782,   Π. Σκαλτσή,  «Αρχαϊκά στοιχεία στη Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων»,  στο  Λειτουργικές Μελέτες ΙΙ, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2006, σ. 226-236.
[2]  Λαοδ-52:  «Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ γάμους ἢ γενέθλια ἐπιτελεῖν».
[3]  Ο Άγ. Συμεών Θεσσαλονίκης συνδέει τον επί του Σταυρού θάνατο του Κυρίου κατά την ενάτη ώρα με την κατά του Αδάμ εξενεχθείσα απόφαση : «Τέθνηκεν ο Σωτήρ εν τη ενάτη ώρα, ότε και εν τω δειλινώ οφθείς αυτός εν τω παραδείσω, κατά του Αδάμ εξήνεγκε την του θανάτου απόφασιν … και νεκρός Αδάμ γέγονεν» (PG 155, 900Β).
[4]  Αποστ-69:  «Εἴ τις ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, ἢ ὑποδιάκονος, ἢ ἀναγνώστης, ἢ ψάλτης, τὴν ἁγίαν Τεσσαρακοστὴν τοῦ Πάσχα οὐ νηστεύει, ἢ Τετράδα, ἢ Παρασκευήν, καθαιρείσθω, ἐκτὸς εἰ μὴ δι᾿ ἀσθένειαν σωματικὴν ἐμποδίζοιτο· εἰ δὲ λαϊκὸς εἴη, ἀφοριζέσθω». 
   Λαοδ-50: «Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ τῇ ὑστέρᾳ ἑβδομάδι τὴν Πέμπτην λύειν, καὶ ὅλην τὴν Τεσσαρακοστὴν ἀτιμάζειν· ἀλλὰ δεῖ πᾶσαν τὴν Τεσσαρακοστὴν νηστεύειν ξηροφαγοῦντας».
[5]  Λαοδ-49: Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ ἄρτον προσφέρειν, εἰ μὴ ἐν Σαββάτῳ καὶ Κυριακῇ μόνον», βλ. σχόλια Ζωναρά και Βαλσαμώνος στον Στ-52, στο Γ. Ράλλη-Μ.Ποτλή, Σύνταγμα των θείων και ιερών κανόνων, εκδ. Β. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 2002, τ. Β΄, σ. 427-428.
[6]  Η βασική αυτή λειτουργική αρχή συμπαρασύρει και τις μνήμες των εορταζομένων αγίων, οι οποίες δεν επιτρέπεται να τελούνται τις καθημερινές της Μ. Τεσσαρακοστής, σύμφωνα με τον  Λαοδ-51Ὅτι οὐ δεῖ ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ μαρτύρων γενέθλια ἐπιτελεῖν, ἀλλὰ τῶν ἁγίων μαρτύρων μνήμας ποιεῖν ἐν τοῖς Σαββάτοις καὶ ταῖς Κυριακαῖς»). Στην λειτουργική αυτή αρχή οφείλεται η καθιέρωση της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως (εορτή αρχικά της ευρέσεως του Τ. Σταυρού υπό της Αγ. Ελένης (6 Μαρτίου), των Κυριακών προς τιμήν του Αγ. Ιωάννου της Κλίμακος  και της Αγ. Μαρίας της Αιγυπτίας (Δ΄ και Ε΄ Κυριακή των Νηστειών).
[7]  Μ. Βασιλείου, επιστολή 93, προς Καισαρίαν πατρικίαν:  «Και το κοινωνείν καθ’  εκάστην ημέραν, και μεταλαμβάνειν του αγίου σώματος και αίματος του Χριστού, καλόν και επωφελές … ημείς μέντοιγε τέταρτον καθ’  εκάστην εβδομάδα κοινωνούμεν, εν τη Κυριακή, εν τη Τετράδι, και εν τη Παρασκευή, και τω Σαββάτω, και εν ταις άλλαις ημέραις, εάν η μνήμη αγίου τινός» (PG 32, 484B).
[8]  Θεοδώρου Στουδίτου, Ερμηνεία της Θ. Λειτουργίας των Προηγιασμένων, PG 99, 1687.
[9]  Στ-52 : «Ἐν πάσαις ταῖς τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς τῶν νηστειῶν ἡμέραις, παρεκτὸς Σαββάτου, καὶ Κυριακῆς, καὶ τῆς ἁγίας τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἡμέρας, γινέσθω ἡ τῶν προηγιασμένων ἱερὰ λειτουργία».
    Σύμφωνα δε με τον Άγ. Συμεών Θεσσαλονίκης: «Επεί γαρ αναγκαιοτάτη  προ παντός η φρικτοτάτη και ιερά τελετή, και του κόσμου παντός σωτήριον, ουκ έδοξεν δίκαιον είναι καθόλου πεπαύσθαι ταύτην ουδέ κατ’  αυτήν την μεγάλην ονομαζομένην και ούσαν Τεσσαρακοστήν. Διό και εν αυτή κατά Σάββατον μεν οι Πατέρες διετυπώσαντο και Κυριακήν, την ιεράν επιτελείν ημάς θυσίαν, εκπληρούντες το του Κυρίου παράγγελμα… Εν ταις πέντε δε ημέραις λειτουργείν προηγιασμένα, και ουδ’ εν άλλη τινι ημέρα την αναίμακτον και ζωόθυτον  θυσίαν τελείσθαι ου νενομοθετήκασι» (PG 155, 904B).
[10]  Σωκράτους, Εκκλησιαστική Ιστορία, βιβλ. E΄, κεφ. κβ΄,  PG 67, 636AB.
[11]  Αγ. Ιω. Χρυσοστόμου, εις Αδριάντας, λόγος δ΄,  PG  49, 68Α.
[12]  Ι. Φουντούλη, Απαντήσεις εις Λειτουργικάς απορίας, τ. Β΄, εκδ. Αποστολική Διακονία, 19944, σ. 120-124.
[13]  Αγ. Συμεών Θεσσαλονίκης, προς τον Πενταπόλεως Γαβριήλ, απάντηση νε΄, PG 155, 904Α.
[14]  Ι. Φουντούλη, Λειτουργία Προηγιασμένων Δώρων [Κείμενα Λειτουργικής, 8], Θεσσαλονίκη  19782,  σ. 6,   του ιδίου, «Ευχαριστιακή νηστεία», στο Λειτουργικά Θέματα, τ. Γ΄, Θεσσαλονίκη 1977, σ. 78,  Π. Σκαλτσή,  ο.π., σ. 230.

[15] «Περὶ τῆς πίστεως γὰρ τοῦ ἐν Νίκαιᾳ τρακτάτου ἠκούσαμεν· ἀληθές ἐστι περὶ τῶν γινομένων μετὰ τὸ ἄριστον ἁγίων, ἵνα ἀπὸ νηστικῶν, ὡς ἐστὶν ἄξιον, προσφέρωνται, καὶ τότε ἐβεβαιώθη». Βλ. σχόλια των βυζαντινών κανονολόγων Ζωναρά, Βαλσαμώνος, Αριστηνού, στο Γ. Ράλλη-Μ.Ποτλή, Σύνταγμα των θείων και ιερών κανόνων, εκδ. Β. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 2002, τ. Γ΄, σ. 417-418.

[16] Καρθ-41 (κατά το Πηδάλιο -48): «Ὥστε ἅγια θυσιαστηρίου, εἰ μὴ ἀπὸ νηστικῶν ἀνθρώπων, μὴ ἐπιτελεῖσθαι, ἐξῃρημένης μιᾶς ἐτησίας ἡμέρας, ἐν ᾗ τὸ Κυριακὸν δεῖπνον ἐπιτελεῖται. Ἐὰν δέ τινων κατὰ τὸν δειλινὸν καιρὸν τελευτησάντων εἴτε ἐπισκόπων, εἴτε τῶν λοιπῶν, παράθεσις γένηται, μόναις εὐχαῖς ἐκτελεσθῇ, ἐὰν οἱ ταύτην ποιοῦντες ἀριστήσαντες εὑρεθῶσι».

[17] Σχετικός είναι και  ο Α-13: «Περὶ δὲ τῶν ἐξοδευόντων, ὁ παλαιὸς καὶ κανονικὸς νόμος φυλαχθήσεται καὶ νῦν, ὥστε, εἴ τις ἐξοδεύοι, τοῦ τελευταίου καὶ ἀναγκαιοτάτου ἐφοδίου μὴ ἀποστερεῖσθαι».

[18] «Περί δε των νεκρών, ει έξεστι του βίου τούτον εξερχόμενον κοινωνείν;  και ει μεν ευρέθη νήστις, κοινωνίας αξιούσθω .  ει δε μηγε, εαθήτω ακοινώνητος», Αγ. Αναστασίου Σιναΐτου, στο J.B.Pitra, Juris Ecclesiastici Graecorum Historia et Monumenta II, Romae, 1868, σ. 278.
[19] Αγ. Ιω. Χρυσοστόμου, Πρός Κυριακόν Ἐπίσκοπον ἐν ἐξορίᾳ ὄντα καὶ αὐτόν,  PG 52, 683.
[20] S. Augustini Episcopi, Epistula 54, VI, 8,   PL 33, 203.
[21]  Σωκράτους, Εκκλησιαστική Ιστορία, βιβλ. E΄, κεφ. κβ΄,  PG 67, 636AB.
[22] Πηδάλιον, εκδ. Β. Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 1991, σ. 245.

0 σχόλια:

Αναγνώστες

Ακολουθείστε μας στο facebook

Ακολουθείστε μας στο twitter

Ενημερωθείτε για τα νέα μας μέσω e-mail

Εισάγετε τη διεύθυνσή σας εδώ:

Delivered by FeedBurner

Ενημέρωση μέσω RSS

Ταχυδρομικοί Κώδικες

Ο ΝΑΟΣ ΜΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ

Πρόγραμμα Πανηγύρεως Αγίου Παναγή του Μπασιά

Πρόγραμμα Πανηγύρεως Αγίου Παναγή του Μπασιά
Καντε κλικ στην Εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Προσκυνημ. εκδρομή στην Αθήνα με αφορμή την έλευση του Τιμ. Ξύλου & του Ι. Λειψάνου της Αγ. Ελένης

Προσκυνημ. εκδρομή στην Αθήνα με αφορμή την έλευση του Τιμ. Ξύλου & του Ι. Λειψάνου της Αγ. Ελένης
Καντε κλικ στην Εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Η Ενορία μας διοργανώνει 7ήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους

Η Ενορία μας διοργανώνει 7ήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Θείες Λειτουργίες εβδομάδος

Θείες Λειτουργίες εβδομάδος
Κυριακή 21/5, Τετάρτη 24/5, Πέμπτη 25/5

Αναζήτηση θεμάτων ιστολογίου

Mια υπέροχη, ανοιξιάτικη, προσκυνηματική εκδρομή

Mια υπέροχη, ανοιξιάτικη, προσκυνηματική εκδρομή
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Λαμπροφόρος ημέρα της Αναστάσεως στην Ενορία μας (video + φωτο)

Η Λαμπροφόρος ημέρα της Αναστάσεως στην Ενορία μας (video + φωτο)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Ενορία μας στην ιστορική Ιερά Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου Ομπλού

Η Ενορία μας στην ιστορική Ιερά Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου Ομπλού
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

"Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ" - θεατρική παράσταση Νεανικών Ομάδων (video)

"Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ" - θεατρική παράσταση Νεανικών Ομάδων (video)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να δείτε το Video

Η Εκδήλωση των Κατηχητικών μας Ομάδων για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου του 1821(φωτο+video)

Η Εκδήλωση των Κατηχητικών μας Ομάδων για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου του 1821(φωτο+video)
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Εορτή του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου στην Ενορία μας (φωτογραφίες)

Η Εορτή του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου στην Ενορία μας (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στο Ναό μας (φωτογραφίες)

Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στο Ναό μας (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Κυριακή της Ορθοδοξίας στην Ενορία μας (φωτο)

Η Κυριακή της Ορθοδοξίας στην Ενορία μας (φωτο)
Καντε κλικ στην εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Μεγαλοπρεπὠς εόρτασε ο Ναός του Αγίου Χαραλάμπους στα Κρύα Ιτεών

Μεγαλοπρεπὠς εόρτασε ο Ναός του Αγίου Χαραλάμπους στα Κρύα Ιτεών
Καντε κλικ στην εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Εκδρομή των Κατηχητικών μας ομάδων στα Καλάβρυτα

Εκδρομή των Κατηχητικών μας ομάδων στα Καλάβρυτα
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Το ημερολόγιό μας για το έτος 2017 (ξεφυλλίστε το)

Το ημερολόγιό μας για το έτος 2017 (ξεφυλλίστε το)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Μέ λαμπρότητα ἑορτάσθη ἡ μνήμη τοῦ Ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἀντωνίου τοῦ Μεγάλου

Μέ λαμπρότητα ἑορτάσθη ἡ μνήμη τοῦ Ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἀντωνίου τοῦ Μεγάλου
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η κοπή της Ενοριακής Αγιοβασιλόπιτας για το έτος 2017

Η κοπή της Ενοριακής Αγιοβασιλόπιτας για το έτος 2017
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η εορτή της Συνάξεως του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου στο Ναό μας

Η εορτή της Συνάξεως του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου στο Ναό μας
Καντε κλικ στην εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Τα Άγια Θεοφάνεια στην Ενορία μας 2017 (φωτογραφίες)

Τα Άγια Θεοφάνεια στην Ενορία μας 2017 (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Ευχαριστούμε πολύ, όλους όσους συνέδραμαν το έργο της αποπερατώσεως του Ναού μας, κατά το έτος 2016

Ευχαριστούμε πολύ, όλους όσους συνέδραμαν το έργο της αποπερατώσεως του Ναού μας, κατά το έτος 2016
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Στιγμιότυπα από τη Χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία

Στιγμιότυπα από τη Χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Στήθηκε και φέτος η Φάτνη στον Ι.Ν. Αγίων Αντωνίου & Χαραλάμπους στα Κρύα Ιτεών

Στήθηκε και φέτος η Φάτνη στον Ι.Ν. Αγίων Αντωνίου & Χαραλάμπους στα Κρύα Ιτεών
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Λαμπρὰ Ἐγκαίνια τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου στὴν περιοχὴ Κρύα Ἰτεῶν Πατρῶν

Λαμπρὰ Ἐγκαίνια τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου στὴν περιοχὴ Κρύα Ἰτεῶν Πατρῶν
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Ιερά Αγρυπνία για τον Άγιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη στην Ενορία μας

Η Ιερά Αγρυπνία για τον Άγιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη στην Ενορία μας
Καντε κλικ στην εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Νέοι των Κατηχητικών μας Ομάδων στην Ιερά Μονή Ομπλού

Νέοι των Κατηχητικών μας Ομάδων στην Ιερά Μονή Ομπλού
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Εορτή της Παναγίας Σκέπης και η Δοξολογία για την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940

Η Εορτή της Παναγίας Σκέπης και η Δοξολογία για την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Ξεκίνησαν οι συναντήσεις των Κατηχητικών Ομάδων της Ενορίας μας

Ξεκίνησαν οι συναντήσεις των Κατηχητικών Ομάδων της Ενορίας μας
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Προσκυνηματική εκδρομή της Ενορίας μας στην Παναγία τη Μαλεβή και στην Αγ. Θεοδώρα Βάστα Αρκαδίας

Προσκυνηματική εκδρομή της Ενορίας μας στην Παναγία τη Μαλεβή και στην Αγ. Θεοδώρα Βάστα Αρκαδίας
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Συνεχίζεται η Αγιογράφηση του νεόδμητου Ναού του Αγίου Αντωνίου στα Κρύα Ιτεών (φωτογραφίες)

Συνεχίζεται η Αγιογράφηση του νεόδμητου Ναού του Αγίου Αντωνίου στα Κρύα Ιτεών (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στην εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Ο Αγιασμός στα σχολεία της Ενορίας μας (φωτο)

Ο Αγιασμός στα σχολεία της Ενορίας μας (φωτο)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Με λαμπρότητα εψάλλησαν και φέτος τα Εγκώμια της Υπεραγίας Θεοτόκου εις τον Ι.Ν. του Αγ. Αντωνίου

Με λαμπρότητα εψάλλησαν και φέτος τα Εγκώμια της Υπεραγίας Θεοτόκου εις τον Ι.Ν. του Αγ. Αντωνίου
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες κατασκευής μαρμάρινου δαπέδου στο Ναό του Αγίου Αντωνίου (φωτογραφίες)

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες κατασκευής μαρμάρινου δαπέδου στο Ναό του Αγίου Αντωνίου (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Η Ενορία μας στην Αίγινα (φωτογραφίες)

Η Ενορία μας στην Αίγινα (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Τα Κρύα Ιτεών της Πάτρας εόρτασαν τη Μνήμη του Οσίου Παναγή του Μπασιά του εν Κεφαλληνία

Τα Κρύα Ιτεών της Πάτρας εόρτασαν τη Μνήμη του Οσίου Παναγή του Μπασιά του εν Κεφαλληνία
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Προσκυνηματική εκδρομή στην Ιερά Μονή Οσίου Δαυίδ και στον Όσιο Ιωάννη το Ρώσσο στην Εύβοια

Προσκυνηματική εκδρομή στην Ιερά Μονή Οσίου Δαυίδ και στον Όσιο Ιωάννη το Ρώσσο στην Εύβοια
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Μια υπέροχη εκδρομή των Κατηχητικών μας Ομάδων στην Αιγιάλεια (φωτογραφίες)

Μια υπέροχη εκδρομή των Κατηχητικών μας Ομάδων στην Αιγιάλεια (φωτογραφίες)
Καντε κλικ στην εικόνα για να εμφανισθεί το θέμα

Φιλική ποδοσφαιρική συνάντηση των Κατηχ. Ομάδων μας με το Κατηχητικό του Ι.Ν. Κοιμ. Θεοτόκου Οβρυάς

Φιλική ποδοσφαιρική συνάντηση των Κατηχ. Ομάδων μας με το Κατηχητικό του Ι.Ν. Κοιμ. Θεοτόκου Οβρυάς
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

«Πατρο-Κοσμάς ο πρόδρομος του ΄21» - θεατρική παράσταση Νεανικών Ομάδων (video)

«Πατρο-Κοσμάς ο πρόδρομος του ΄21» - θεατρική παράσταση Νεανικών Ομάδων (video)
Καντε κλικ στη φωτογραφία για να δείτε το Video

Φωτογραφικό υλικό από την Προσκυνηματική μας εκδρομή στους Αγίους Τόπους 2013

Φωτογραφικό υλικό από την Προσκυνηματική μας εκδρομή στους Αγίους Τόπους 2013
Καντε κλικ στην φωτογραφία για να εμφανισθεί το θέμα

Τυπικό σωτηρίου έτους 2017

Τυπικό σωτηρίου έτους 2017
Καντε κλικ επάνω και ενημερωθείτε για τις ακολουθίες της κάθε ημέρας